Procesem przebiegajacym w czasie

Wstep 1 Introduction

Jest procesem przebiegajacym w czasie w ramach ogólnego rozwoju czlowieka. Development may be the procedure promptly, inside the general individual growth. Realizacja wszystkich potencjalnych mozliwosci wynika z naturalnego popedu do rozwoju, do wzrostu, do pelni that is osiagniecia. Execution of possible possibilities due to progress, to the organic intuition to improvement, to attain its complete.

Ze ten process rozpoczyna siew dziecinstwie i trwa, rozwoju zawodowego podkreslaja do dojrzalego, a ciagiem decyzji uwarunkowanych psychologicznymi, czynnikami w tym biologicznymi, ekonomicznymi a spolecznymi. Ideas of professional growth stress that numerous facets such as the natural, mental, financial and cultural starts in youth and proceeds up, and a series of choices condition this procedure.

Na temat zawodowego jest wiele pogladów, ciaglosci oraz miejsca i przestrzeni, przy czym na uwagezaslugujate dotyczacech potrzeb wyboru i decyzji a zachowan zawodowych. About numerous ideas' professional advancement, however they deserve interest, which relate solely to the faculties, fulfillment, requirements, power spending, choice and option conduct and professional lifestyles, and also the continuity of room and location.

Okreslenie rozwoju zawodowego w oparciu o badania podaje E that is wieloletnie. Czarnecki " spolecznie pozadany proces kierunkowych jednostki (ilosciowych i jakosciowych warunkuja jej i spolecznie udzial w przeksztalcaniu oraz doskonaleniu samego siebie przez to otoczenia materialnego, spolecznego i kulturowego that is swojego." Dedication of professional advancement centered on long-term E is given by research. Czarnecki, " transition procedure online device (qualitative and quantitative, which socially active in the change and enhancement of herself and situation the anticipated energetic and his atmosphere through the interpersonal, bodily and social advancement."

Istota zachowanw zadan dotyczy zbioru przeksztalcania ukladu czlowiek that is regul -praca i okresleniu ich wplywu na przebieg czlowieka i sukces którego miara jest pojmowana satysfakcja. The substance of conduct when it comes to responsibilities and skilled needs relevant to some group of guidelines for changing the individual -function and determine their impact about the span of qualified achievement and human improvement, a way of measuring fulfillment is independently created. Zyjemy w czasach fachowosci tzw. We reside in a cult. Profesjonalizmu i gospodarki rynkowej spoleczne przemawiaja wiec zdobywac kwalifikacje zawodowe o szanse dla siebie i that am oraz innych. a market economy along with professionalism, individual and interpersonal factors as they say find a growth chance for themselves yet others and generate large professional skills.

Teorie zawodowego , dlaczego ludzie dokonujaokreslonych wyborów zawodowych, przy czym w literaturze pojawily sie dopiero w latach piecdziesiatych juz na poczatku XX wieku Joe Parson opisal that is starajasiewytlumaczyc process kariery zawodowej that is wyboru. Job growth ideas seek to describe why individuals ensure job options, though at the start of the twentieth-century, Frank Parsons explained the procedure of job option as well as in the literature seemed just within the sixties.

  1. Ogólna charakterystyka glównych teorii rozwoju zawodowego 2 Common features of the main ideas of professional improvement
  2. Teoria cech i czynników the idea of faculties and facets

Teoria cech podkresla odrebnosc i kazdego czlowieka that is wyjatkowosc. The idea of facets and faculties stresses originality and the separateness of every individual. Pierwsi jej zakladali that is zwolennicy, ze i cechy to zdolnosci poszczególnych mozna that is osób a skwantyfikowac, w sposób obiektywny. The very first of its advocates suppose that faculties and the capability of people could be calculated fairly, after which quantified. Stopien osobistej motywacji byl zawartosc stala tez satysfakcja plynaca z wykonywania danego zawodu zalezala od odpowiedniego dopasowania zdolnosci jednostki do wymagan na danym stanowisku. Individual motivation's degree was acknowledged in an information that was fairly continuous, and then the fulfillment that originates from training the occupation depend towards the needs of the task on the power of a suitable dimension.

W swej wspólczesnej srodowisko, formie teoria cech i czynników podkresla interpersonalny charakter kariery zawodowej i zwiazany z niastyl zycia warunkuja: rodzina religijne spoleczne przyjemnosci. In its contemporary form factors of the idea challenges the social character of professions and also the connected lifestyle, that will be trained moral, spiritual, interpersonal atmosphere, by household and discretion.

Kategorii, przy mozna dokonacklasyfikacji rodzajów osobowosci i srodowiska realistyczna, badawczaartystyczna, spoleczna, konwencjonalna that is przedsiebiorczai. You will find six groups through which you are able to identify the kinds of work and character place: a practical, study that is creative, resourceful, interpersonal and traditional.

Satysfakcja z wykonywania konkretnej zalezy od stopnia zaleznosci typu osobowosci i srodowiska pracy. Fulfillment using the specific work's efficiency depends upon their education of reliance on the kind of work and character place. Przykladowo e osobowosci nie bedzie najprawdopodobniej pasowala that is typu do konwencjonalnego, takiego jak na przyklad kierownik biura. For example, an individual using art's character kind is unlikely to squeeze into a traditional profession an office supervisor, for example. Istnieja wyjatki. You can find conditions. Prawdopodobnym jest np. Ekonomiczne, czy that is spoleczne kulturowe. Jednak d-LA pojecia swiadomych decyzji zawodowych istotne jest posiadanie odpowiedniej wiedzy o sobie samym oraz wymogach zawodowych will probably follow particular jobs and remaining in it niepsychologiczne clarify particular elements for example financial, social or social. Nevertheless, the idea of knowledgeable decision making expert is important to possess sufficient understanding of herself and also the needs of expert

Za twórcepodstaw teorii cech i czynników wspólczesnie zastwórczo rozwinal, uznacmozna Franka Parsona. Whilst the founding father of the idea of facets and faculties that may be observed by Frank Parsons, wonderfully and modern produced by Holland. Teoria ta podkresla skojarzenie jednostki z praca odpowiada jej uzdolnieniom. This concept stresses the mixture of models of function that matches to her skills.

Netherlands wyróznia szesc kategorii, przy mozna dokonacklasyfikacji osobowosci i srodowiska. Netherlands separates six groups through which you may make the category of work and character place. Sato typy: These would be the kinds:

  • Realistyczny - wykwalifikowany, konkretny technicznie, mechanicznie (np. inzynier, mechanik, rolnik), reasonable - experienced, useful, formally talented, physical (eg, manufacture, technician, player)
  • Konwencjonalny - praktyczny, ulegly (np. ksiegowy, kasjer, pracownik biurowy), traditional - an organized, useful, certified (eg, accountant, cashier, office employee),
  • Przedsiebiorczy - otwarty, werbalny (np. akwizytor, zarzadzajacy, przedsiebiorca), resourceful - effective, available, spoken (eg, touring broker, supervisor, businessman)
  • Badajacy - abstrakcyjny, analityczny (np. badacz, programista komputerowy, technik laboratoryjny), Evaluation - a medical subjective, logical (eg, investigator, computer developer, laboratory specialist)
  • Artystyczny - twórczy, e wyobrazni estetyce (np. muzyk, malarz, pisarz) Inventive - innovative, having a developed creativity and appearance (eg, artist, artist, author)
  • Spoleczny - oswiatowy, uslugi that is zorientowany kontakty z ludzmi (np. dozorca, nauczyciel, pielegniarka). Cultural - academic, support-focused, talking about people connections (eg, janitor, instructor, nurse).

Teoria psychodynamiczna Psychodynamic theory

Teoria ta najlepiej udokumentowana jest w pracach Anne Roe i Roberta Hoppocka. This concept is better recorded within Anne Roe and John Hoppocka's function. Roe sadzi, ze zainteresowania zawodowe rozwijajasiew interakcji that is wyniku doroslymi a dziecmi. Roe believes that the skilled curiosity created consequently of conversation between kids and people. Zawodowe stanowia odzwierciedlenie checi realizacji potrzeb nie zaspokojonych przez rodziców w okresie dziecinstwa. Replicate the requirements of skilled readiness to meet up the requirements of not zaspokojonych during youth by parents. Z psychodynamicznego punktu widzenia lata wczesnego dziecinstwa wywieraja wplyw na cale jednostki. From view psychodynamicznego's point childhood years possess a definitive impact about the individual's existence. Ze okres ten nieswiadomej motywacji, dlatego tez Roe uwaza, wplywajacej na zawodu umozliwilby i zaspokojenie owych. Consequently, Roe thinks this interval is just a supply of determination that is spontaneous, influencing the option of the career that will permit fulfillment and the phrase of these requirements.

Roe opisala trzy rodzaje relacji rodzice/dziecko: Roe explained the three kinds of relationships between parents / kids:

  1. Emocjonalne ukierunkowanie na dziecko - relacja ta przybrac jedna type, kiedy robia dla dziecka that is nadopiekunczosc zbyt iw ten sposób naklaniaja je do lub wygórowane wymagania, i zaleznosci rodzice wage dziecka. Psychological concentrate on kids - the connection might take 1 of 2 types of overprotection, when parents do to get a child a lot of and therefore stimulate them to addiction and submissiveness, or extreme needs, when parents stress the significance of the accomplishments of the kid. Dzieci wychowywane t tego relacji na ogól odczuwaja ciaglego uzyskiwania informacji that is potrzebe zwrotnych i nagród. Kids raised such associations benefits and often want to get a constant feedback. Które zapewniaja uznanie ze strony innych, jako dorosli wybieraja czesto zawody, jak na przyklad artystyczna. For example artwork as people frequently select professions that provide understanding from others.
  2. Dziecka - w jej ramach takze mozna dwie formy: kiedy rodzice nie podejmuja zadnych wysilków zaspokojenia potrzeb potomstwa, lekcewazenie dziecka rodzice staraja sie potrzeby dziecka jedynie w bardzo ograniczony sposób i odrzucenie dziecka. Deterrence of the kid - under additionally, it could be split into two types: neglect of the kid when parents want to meet up with the requirements of the kid merely a limited method, and also the denial of the kid when parents don't consider any work to meet up the requirements of kids. Roe uwaza jednostki tak wychowane wybiora kariery naukowe lub techniczne iw ten sposób dazyc beda do satysfakcji zyciowej that is osiagniecia. Chetnie zajmuja sie one koncepcjami that is rzeczami. Roe believes that informed people may select a medical or specialized professions, and therefore may find to attain life satisfaction. We cope with ideas and these issues.
  3. Akceptacja dziecka - miec charakter dorazny lub bardziej opiekunczy: n obu przypadkach wspiera dziecka. Approval of the child - might be possibly even more or momentary treatment: in both instances facilitates the child's freedom. Dzieci z takich rodzin na ogól szukaja zawodów , osobiste i jak np, aspekty zycia. Kids from such households are usually searching for careers that mix niepersonalne and individual facets for example czy doradztwo, of existence. Training or guidance.

Teoria rozwoju Theory Development

Dwie najbardziej znane oparte na koncepcji osobistego wiazasiez nazwiskami that is rozwoju Donalda Supera i Eli Ginzberga. Both renowned ideas on the basis of the idea of individual improvement linked to the titles of Eli Ginzberg and Jesse Tremendous. W porównaniu z teoriami, podejscia rozwojowe sana ogól"bardziej wszechstronne, przywiazujawiekszawagedo zachowanzwiazanych z kariera zawodowa rozciagnietymi w czasie oraz wskazuja na istotna part koncepcji na samego siebie". When comparing to additional ideas, developing methods are usually "more extensive, connect higher significance towards profession rozciagnietymi in time's conduct and show the part that is essential self's idea."

Tej teorii that is wedlug to process wdrazania samego siebie that is obrazu. Based on this concept, professional improvement may be the procedure for execution of the picture itself. Ludzi na to, ellie sazostajaodzwierciedlone w tym co robia. The sights of who're of individuals are shown in the things they are doing.

Kazdy czlowiek zawodowym przechodzi przy czym dla kazdego, piec etapów z nich mozna zadanie musi zrealizowane that is rozwojowe. With all of them could be recognized developing job that really must be fulfilled everybody within the professional advancement moves five phases.

  • wzrost (od urodzenia do 14 roku zycia) - na tym etapie, który dzieli sie na podetapy fantazji (wiek 4 - 10 lat), zainteresowan (wiek 11 - 12 lat) i mozliwosci (wiek 13 - 14 lat), dziecko wytwarza mentalny obraz siebie w relacji z innymi ludzmi. Development (from start to 14 years) - at this time, that will be divided in to podetapy dream (ages 4 - 10 years), curiosity (Age 11 - 12 years) and possibilities (Age 13 - 14), creates a psychological picture of the kid themselves in associations with others. W trakcie wzrostu dziecko w swiecie that is orientacje . In child's process increases and development on the planet of work orientations.
  • poszukiwania (wiek 15-24 lat) - dzieli sie on na trzy czesci: wstepny (wiek 15 - 17 lat), przejsciowy (wiek 18 -21 lat), oraz etap prób (wiek 22 - 24 lat). Pursuit (age 15-24) - It's divided in to three components: the first (age 15 - 17 years), move (ages 18 -21 years), and also the phase of screening (age 22 - 24 years). Glównym zadaniem na tym jest zbadanie swiata i preferencji zawodowych. Create occupational choices and the primary job at this time would be to discover the planet of function.
  • zajecie pozycji (institution) (wiek 25 - 44 lat) dzieli sie on na dwa dalsze etapy, etap prób (25 - thirty lat) oraz zdobywania (wiek 31-44 lat), iw ich trakcie realizowac nalezy zadanie zajecia pozycji w preferowanym i odpowiednim polu zawodowym. Gdy pozycja ta jest juz zapewniona sie coraz lepszych pozycji that is skoncentrowac, arizona do osiagniecia maksymalnej w danym zawodzie. To achieve a grip (institution) (age 25 - 44 years) split it into two further stages, stage assessments (25 - 30 years), and purchase (era 31-44 years), and throughout the job ought to be applied to deal with the positioning within the favored and proper professional area. If this placement has already been guaranteed, your body may focus on obtaining greater and more jobs, till an optimum placement within the occupation.
  • utrzymanie (wiek 45 - 64 lat), w ramach którego glównym zadaniem jest utrzymanie tego, corp zostalo juz osiagniete. Preservation (age of 45 - 64 years), where the primary job would be to preserve what's been already accomplished.
  • odchodzenie (wiek 65 lat do smierci), jest czasem uwalniania sie od pracy i znalezienia innych zródel satysfakcji. Keep (age 65 until his demise), is just a time-release from function and discover additional resources of fulfillment. Dzieli sie on na dwa etapy: spowolnienie (wiek 65 - 70 lat) i odpoczynek (wiek 71 lat do smierci). It's split into two phases: slow (age 65 - 70 years) and discretion (age 71 years until his death).

Teorie kognitywne i nauki spolecznej Ideas of social and intellectual research

Teorie rozwoju zawodowej oparte na modelu kognitywnym i nauki spolecznej sformulowane w latach szescdziesiatych. Ideas of job advancement model-based on cultural and intellectual technology have now been developed within the sixties. D-WA sposród najbardziej znanych modeli kognitywnych majatakze podstawy t modelu rozwoju, przy czym Tiedeman i jego wspólpracownicy oparli sie na modelu rozwoju kryzysów Erica Eriksona, która uwzglednia w szerokim znaczeniu wplyw dojrzewania biologicznego i oddzialywanie otoczenia spolecznego (w tym matki, ojca i innych osób z najblizszego kregu rodzinnego) we wzajemnych powiazaniach na rozwój psychiczny dziecka i bieg rozwojowy zycia zawodowego. Two of the greatest identified intellectual types also provide a base-model of development, with Tiedemann and his peers depended on the type of development crises Eric Erikson, which considers the wide perception of the effect of natural aging and also the effect of interpersonal atmosphere (including mom, dad along with other individuals with the nearest family group) within their connection towards the kidis mental development and life-course development.

Czlowiek wedlug tej przechodzi przez osiem stadiów rozwojowych z nimi przez osiem kryzysów, od których rozwiazania zaleza jego osobowosci that is cechy w przyszlosci. Piate arena w okresie dojrzewania, cztery stadia wystepuja w okresie niemowlecym w wieku zabaw i mlodszym szkolnym, natomiast trzy stadia wypadaja na wiek oraz starosc. Based on this concept, a guy goes for ten crises, that an answer rely on the faculties of his character later on, with them through ten phases of improvement. The very first four phases happen during start, early childhood the sixth phase of the adolescence, and newer college age, as the three phases squeeze into adulthood age. Znaczenie ma arena piate tj. Okres dojrzewania zawodowego czlowieka that is przejscie z okresu dziecinstwa do dojrzalosci i mother to wplyw na i przebieg kolejnych. Of significance may be the sixth phase of adolescence, ie, whilst the subsequent verse from youth to maturity and also have a direct effect on span and character improvement of following professional growth of guy. W tym arena zaczyna sie poczucie wlasnej tozsamosci that is formowac, zas u osób majacych trudnosci w tym procesie moga wystapic trudnosci z podjeciem decyzji zawodowych. At this time start to sort their very own feeling of identification, as well as in individuals struggling within this procedure might have trouble making informed choices unions.

Wystepuje tu siedmio etapowy design podejmowania decyzji zawodowych: badanie (wiek 14 - 18 lat), krystalizacja (wiek 18 - 21 lat), wybór (wiek 18 - 25 lat), wyjasnianie (wiek 18 - 25 lat), indukcja (wiek 21 - thirty lat), zmiana (wiek 21 -30 lat), oraz integracja (wiek thirty - 40 lat). There's an eight sequential type of skilled decision making: the research (age 14 - 18 years), crystallization (age 18 - 21 years), choice (age 18 - 25 years), clarify (age 18 - 25 years), induction (age 21 -- thirty years), alter (age 21 -30 years), and incorporation (age 30 - 40 years).

Etapy te lecz w ramach kazdego, zachodzana siebie z nich jednostka musi podejmowacdecyzje. These phases overlap, however in every individual's framework should make choices. Nacisk na kognitywna jednostki od "wewnatrz do zewnatrz" stanowi wklad Tiedemana watts that is szczególny teorie zawodowej. Focus on mental restructuring of the system in the "inside to outside" is just an unique factor towards the concept Tiedeman profession.

Innego podejscia równie szerokiego, chocmniejszawageprzywiazujacego do byl Kromboltz, kategorii rozwoju i socjalizacji. The fresh strategy like a broad's writer, although less fat przywiazujacego the group of socialization and improvement, was Kromboltz. Zgodnie z jego stanowiskiem na decyzje czlowieka wplywaja that is zawodowe czynniki: doswiadczenia w procesie nauki oraz umiejetnosci podchodzenia do, ladunek genetyczny, warunki i wydarzenia w otaczajacym srodowisku zadan (np. Program wartosci, nawyki w pracy). Based on its placement about the individual impact qualified choices of four facets: the genetic weight, the problems and occasions within the surrounding atmosphere, encounter along the way of understanding and abilities method of duties (eg, something of ideals, work routines). Wedlug Krumboltza, na decyzje wplywaja zarówno that is zawodowe procesy wewnetrzne jak i zewnetrzne. According Krumboltza, both inner procedures and exterior influence. Innymi jednostka posiada pewien wplyw na wydarzenia uwaza za dzialajace na nia wspierajaco. Quite simply, your body includes a particular impact as acting wspierajaco on occasions, that are considered.

Charakterystyka teorii rozwoju zawodowego P Supera 3 Faculties of professional improvement P Supera's idea

PoprawionawersjeDE Very opublikowalw 1957 r. Zawiera ona zawodowy czlowieka, 12 twierdzen. Very ED modified version it has 12 claims that define man's professional growth.

  1. Rozwój zawodowy jest postepujacym, ciaglym i zwykle nieodwracalny procesem Skilled improvement is just a modern, lasting and often permanent procedure
  2. Rozwój zawodowy jest wzorcowym i nieodwracalnym procesem. Professional growth is just an procedure and a design. Celem rozwoju zawodowego jest wiec wybór zawodu, którego kryteria oparte sa na tych samych zasadach dla wszystkich jednostek the goal of professional improvement is and so the selection of occupation, the requirements derive from the exact same foundation to all people
  3. Jest procesem zawodowym. Professional growth is just a procedure for instruction. Cecha ta wskazuje na zwiazek dotychczasowym repertuarem zachowan jednostki a zawieraja now sa prezentowane jednostce that is wzory. This function exhibits it must the connection between your present collection of actions of the duties and also the person that must definitely be done because of it, and can include fresh styles which are offered towards the device. To pociaga za soba koniecznosc pomiedzy czynnikami that is kompromisu osobowosciowymi a spolecznymi. This involves a bargain between cultural elements and the character.
  4. Pojecie " ja " zaczyna krystalizowac w okresie dojrzewania i byc ono okreslone t terminach zawodowych. "I "'s idea starts to crystallize during adolescence, after which it might be described when it comes to industry.
  5. Czynniki obiektywne (obiektywnosc osobowosciowych charakterystyk i obiektywnosc spoleczna) odgrywaja coraz wieksza part w rozwoju zawodowym wraz ze wzrostem wieku jednostki. Objective elements (character traits of detachment and also the detachment of cultural function) perform an ever more essential part in job advancement with growing age of the person.
  6. Identyfikacja z lub opiekunami sie z rozwojem that is wiaze ról roli zawodowej that is spolecznych. Id using the parents linked to part, and the improvement of interpersonal functions.
  7. Kierunek i speed przechodzenia jednostki od jednego poziomu rozwoju zawodowego do jest uzaleznione od jej inteligencji, pozycji spolecznej i ekonomicznej jej rodziców jednostki, jej zainteresowan i wartosci, a od aktualnych warunków ekonomicznych kraju. Path and speed of move in one degree of personal professional improvement to a different would depend on her intellect, financial and interpersonal place of its guardian, the requirements of people, the nationis existing fiscal conditions and ideals, in addition to their pursuits.
  8. Dziedzina zawodowa, która jednostka wybiera od jej zainteresowan jej identyfikacji z zawodowych lub opiekunów oraz poziomu that is rodziców jej wyksztalcenia, a takze struktury zawodowej i jej that are samej kierunków oraz dzialalnosci jednostki do przystosowania sie do tej. Skilled area, the organization decides depends upon her pursuits, ideals and requirements, the id of types of skilled functions of parents or parents and also the degree of training, in addition to in the same occupational structure and its own developments, and sections to adjust to this framework.
  9. Chociaz zainteresowan i cech osobowosciowych jednostki, wymaga charakterystycznych dla niego zdolnosci, istnieje jednak w zakresie zawodowego tolerancja pozwalajaca jednostce na wybranie specjalizacji w danym jak równiez na watts doborze zawodów przez dana jednostke that is róznorodnosc. Though each profession takes an attribute of temperament traits and his capabilities, pursuits of people, but an array is of threshold that is skilled enables individuals to select variety within the selection of professions, in addition to various specializations within the occupation from the device.
  10. Satysfakcja zyciowa i zawodowa od zakresu, w jakim jednostka moze w swojej dac wyraz wlasnym zdolnosciom, zainteresowaniom. Gdy jednostka moze w swojej psychologiczny przynaleznosci stalosci, charakter, ma ona poczucie samorealizacji. And life fulfillment depends upon the degree to that the organization might, in its function to state personality traits, pursuits, ideals and their very own capabilities. While an individual may convey their work-in their mental character, it's a feeling of belonging, satisfaction and balance. Ma bowiem wykonywania takiej roli która ja inspiruje i motywuje that is moznosc do pracy. Isn't any chance of applying this type of skilled part, which inspires them to function effectively and creates.
  11. Stopien satysfakcji jednostki z jej pracy jest do stopnia, w jakim jest ona w do tej pracy swoje pojecie " ja". Fulfillment caused by your body of her work's degree is proportional towards the diploma to which it's capable to adjust to the job his idea of "I".
  12. Praca i zawód stanowia glówny czynnik ksztaltowania sie osobowosci czlowieka i d-LA wiekszosci ludzi stanowia centrum zainteresowan. Profession and function really are in framing the individual character a main element as well as for many people, a middle of curiosity.

P Tremendous podkresla w swojej teorii znaczenie rodzajów czynników wplywajacych that is trzech na czlowieka, to: czynnik sytuacyjne i czynniki osobiste that is roli. Czynniki roli angazuje strukture "ja" poprzez procesy modelowania których zródlem sa osoby znaczace dla jednostki. P Super's concept stresses the significance of the three kinds of factors affecting man's professional advancement, are: the part of situational factors, the element and individual elements. Facets included framework self's part through procedures of replica, modeling and id, that are the substantial individual for that unit's origin.

Pierwszymi modelami moga byc rodzice, opiekunowie. The very first versions could be adults, parents. Czynniki sytuacyjne sa utozsamiane przez Supera z polozeniem spoleczno- ekonomicznym rodziców religijnymi sytuacja oraz sytuacja miedzynarodowa, postawami dziecka dalszej jego nauki. Situational elements are recognized from the socio's tremendous place of spiritual, comfortable environment, parents, perceptions of parents towards their kids and also to further his training, financial situation of the nation and also the global scenario.

Zachowania status quo i, Rozwój zawodowy czlowieka sklada siewedlug niego z: rosniecia stabilizacji schylkowego. Professional growth, humanrights, based on him includes five phases: protect the status quo, develop, discover, balance and decrease. Stadia te przebiegaja nastepujaco: These phases continue the following:

Arena rosniecia (od urodzenia do 14 roku zycia). Develop phase (from delivery to 14 years). Poczatkowo dominuja w zycia czlowieka oraz fantazja that is tej, zas zainteresowan i zdolnosci wzrasta wraz w miare uspolecznienia sie dziecka i nabywania that is znaczenie doswiadczen. Jest to okres poczatków formowania sie i rozwoju struktury "ja". Originally centered from the need within this stage of the creativity and also individual existence, the significance of the pursuits and capability increases whilst the kidis socialization and purchase expertise. This is actually the start of the amount of improvement and development of the framework "I".

Wystepuja w nim nastepujace podokresy: Happen within the subsequent sub-intervals:

  1. fantazja (4-10 rok zycia), dream (4-10 yrs old),
  2. zainteresowania (11-12 rok zycia), curiosity (11-12 yrs old),
  3. zdolnosci (15-24 rok zycia) capability (15-24 yrs old)

Arena eksploracji (15-24 rok zycia). Pursuit phase (15-24 years old). Jest to badania samego siebie i wypróbowania that is okres róznych ról zawodowych. This can be a check for myself, and try various functions that are professional.

Wystepuja w nich podokresy: They happen within the subsequent sub-intervals:

  1. próbowania (15-17 rok zycia); w tym podokresie zainteresowania, zdolnosci, wartosci i korzysci sa przez mlodziez brane lacznie pod uwage i dokonuje ona próbnego wyboru zawodu, attempting (15-17 yrs old) within this sub-amount of curiosity, capabilities, ideals and advantages are obtained by young adults together might allow it to be an effort and also the selection of occupation,
  2. przejsciowy (18-21 rok zycia); w tym podokresie mlodziez zaczyna miec bardziej realne sady e rzeczywistosci, poniewaz wzrasta zakres jej umiejetnosci i doswiadczen odnoszacych sie do pracy a zwiazanych z odbywanym szkoleniem zawodowym i rozpoczeciem pracy zawodowej, Move (18-21 yrs old) within this sub-interval young adults start to have significantly more practical judgments about truth, since it escalates the degree of its abilities and expertise associated with the job and associated odbywanym professional instruction and beginning a lifetime career,
  3. próby (22-24 rok zycia); w tym podokresie jednostka rozpoczyna prace, która wypróbowuje jako prace calego swojego zycia zawodowego. Test (22-24 yrs old) within this sub-interval body begins to function, which attempts to work together with her whole operating life.

Arena stabilizacji (25-44 rok zycia). Stabilization phase (25-44 years old). Który znalazl odpowiednie dla siebie post pracy zawodowej, W tym arena czlowiek, usiluje sie na tym ustalic. At this time the person that has its field of function, attempting to create within this area. We wczesnym tego arena jednostka podejmuje pracy. Occasionally within the unit's early-stage requires to alter careers.

Podokresami w tym arena sa: Podokresami at this time are:

  1. doswiadczenie (25 -thirty rok zycia) a) encounter (25 -30 years old)
  2. stabilizacja (31- 44 rok zycia) w) stabilization (31 - 44 yrs old)

Arena zachowania status quo (45-64 rok zycia). Arena keep up with the status quo (45-64 years old).

W tym arena jednostka czyni starania e utrzymanie swego ustabilizowanego miejsca w swiecie. At this time your body is producing initiatives to maintain her place that is stabilized in work's planet.

Arena schylkowe (od 65 roku). Decadent phase (65 years).

W tym arena powstaja nowe part w zwiazku z przechodzeniem z pozycji czynnego uczestnika procesu w obserwatora. At this time, new functions with regards to the of the positioning of the effective person of employed in the positioning of the viewer along the way. Wystepuja w nim dwa podokresy: Happen within the two sub-intervals:

  1. oslabienie (65 - 70 rok zycia), a) weakness (65 - 70 years old)
  2. wycofanie sie (70 rok zycia i wiecej) w) withdrawal (70 years and much more)

Ze proces zawodowego czlowieka obejmuje cale zycie, wiec z powyzszego, od dziecinstwa do starosci. To help you observe in the above that individual existence is involved by the procedure for professional advancement, to senior years from youth.

Wnioski wynikajace z rozwoju zawodowego 4 The findings of professional development's idea

Analizujac cechy wspólne dla omówionych teorii rozwoju zawodowego czlowieka mozna stwierdzic, ze: Examining the faculties typical towards the ideas mentioned professional advancement of guy could be figured:

  • wszystkie teorie rozwoju zawodowego czlowieka okreslaja zespól warunków wyjasniajacych zachowania zawodowe czlowieka, jego rozwój osobisty i zawodowy; ideas of professional development group of problems that decide individual conduct to describe the skilled guy, his individual and professional advancement;
  • wszystkie teorie rozwoju akcentuja znaczenie istotnych wlasciwosci czlowieka, stanowiacych psychologiczne kategorie rozwojowe oraz zmiennych spolecznych, charakteryzujacych zróznicowany uklad spolecznego srodowiska czlowieka, ideas of improvement stress the significance of the fundamental individual faculties, that are types of developmental therapy and interpersonal factors that define various cultural program of the human-environment,
  • wszystkie teorie ujmuja zawodowy rozwój czlowieka jako przebiegajacy watts dluzszym przedziale czasu process, uwzgledniajacy ilosciowe i jakosciowe zmiany zachodzace watts obrebie istotnych wlasciwosci czlowieka (zmiennych psychologicznych), jak i zachodzacych zmian w oddzialywaniach srodowiska spolecznego. Ideas catch the professional advancement of guy like a runs within the longer period the procedure considers both quantitative and qualitative alterations happening inside the important traits of the individual (mental factors), in addition to continuing modifications within the cultural environment influences.

Watkami róznicujacymi poszczególne teorie rozwoju zawodowego czlowieka: Distinguishing the different posts of the professional advancement of ideas of humanrights:

  • rodzaj wiodacych zmiennych psychologicznych i zmiennych spolecznego srodowiska jednostki, lezacych u podstaw teoretycznych zalozen poszczególnych koncepcji rozwoju zawodowego, top kind of mental factors and interpersonal factors of the surroundings device of the fundamental theoretical assumptions of personal ideas for professional advancement,
  • Badz nieuwzglednienie stabilnosci that is uwzglednienie w zawodowego czlowieka. Include or inability to take consideration of balance within man's professional growth.

Do zmiennych psychologicznych uwzglednianych w mniejszym lub wiekszym zakresie przez poszczególne teorie rozwoju zawodowego wchodzanastepujace jednostki: for That mental factors contained in higher or lesser degree from the numerous ideas of job advancement range from the subsequent components:

  • inteligencja, intellect,
  • zdolnosci, capability,
  • zdolnosci specjalne, unique abilities,
  • zainteresowania, curiosity
  • Program wartosci i postawy wartosciujace, program of analysis or even the ideals and perceptions,
  • potrzeby, requirements,
  • osobowosc, character,
  • typ temperamentu oraz czynniki emocjonalne, kind of personality and psychological facets,
  • identyfikacja z modelami ról zawodowych (poczucie tozsamosci) id of types of skilled functions (a feeling of identification)

W odniesieniu do zmiennych charakteryzujacych oddzialywania srodowiska spolecznego mozna podkreslic: regarding the factors characterizing the effect of the cultural atmosphere could be stressed:

  • wplyw wychowania srodowiska rodzinnego, the effect of household atmosphere, training,
  • postawy rodzicielskie, adult perceptions,
  • polozenie spoleczno-ekonomiczne rodziców, socio economic place of parents,
  • procesy modelowania, nasladownictwa i identyfikacji method modeling, replica and id

Rozwoju zawodowego 5 Phases of development

Process rozwoju zawodowego jak wspomniano wielokrotnie wczesniej jest dlugotrwalym procesem i przebiega, mozna przyjac w trzech etapach: the procedure of professional improvement as previously mentioned earlier is usually a lengthy procedure and happens, is visible in three phases:

  • okres przed wyborem zawodu interval before selecting a career
  • okres zdobywania wiadomosci i umiejetnosci w wybranym zawodzie (przygotowanie do zadan zawodowych), for learning and abilities inside your selected occupation (planning for skilled duties),
  • okres aktywnosci zawodowej. working life.

Te trzy okresy aktywnosci zawodowej czlowieka charakteryzuja: These three intervals of individual action is seen as a:

  • przygotowanie zawodowe, professional planning,
  • adaptacja spoleczno - zawodowa, variation and interpersonal - skilled,
  • identyfikacja i stabilizacja zawodowa, Skilled id and stabilization,
  • sukces zawodowy qualified success
  • mistrzostwo w zawodzie competence within the occupation

Natomiast czynnikami warunkujacymi i wzbogacajacymi beda: by comparison, identifying elements, and certainly will include price:

  • jednej strony - warunki materialne i spoleczne pracy zawodowej, about the one-hand - the content problems and cultural function,
  • Strony - osobowe pracownika osobowosc zawodowa, zdolnosci zainteresowania zawodowe, postawa zawodowa. About the hand - the worker's private traits, and most importantly: the qualified and power curiosity, professional perspective, character that is professional.

Procesami dopelniajacymi lub beda that is pochodnymi: poradnictwo i doradztwo zawodowe oraz selekcja i orientacja zawodowa uwzglednieniu materialnych i spolecznych cech srodowiska pracy i poddajacych sie ksztaltowaniu przez okres aktywnosci wlasciwosci osobowych czlowieka that is zawodowej. Contrasting procedures, or derivatives are: choice and job info, and assistance and guidance, surrendering towards the shaping of the whole operating existence of individual property rights and considering the interpersonal and bodily faculties of the job.

Zainteresowania zawodowe sa to wzglednie sklonnosci do poszukiwania wiadomosci oraz poglebiania wiedzy i ksztaltowania umiejetnosci watts okreslonej dziedzinie dzialalnosci ludzi. Skilled curiosity would be the fairly steady inclination to find communications and expand skills-training and their understanding in a specific section of human action.

Postawa zawodowa to w toku indywidualnego i spolecznego jednostki tendencje that is rozwoju do specyficznych, trwalych sposobów i sort reagowania watts that is wzglednie okreslonych sytuacja zawodowych. Professional perspective is created within the span of interpersonal and personal improvement of personal habits to particular, fairly lasting methods and types of reaction to professional condition.

Osobowosc zawodowa to zespól (syndrom) cech czlowieka pracy, uformowanych w toku ksztalcenia zawodowego i rozwijajacych sie w czasie pracy zawodowej, który zapewnia mu aktywny kontakt z materialnym i spolecznym srodowiskiem pracy i przyczynia sie do jego twórczych przeobrazen. Character is just a skilled group (problem) faculties of the working-man, shaped within the span of instruction and developing nations throughout their operating lifestyles, which guarantees its energetic connection with the substance and interpersonal atmosphere of function and plays a role in innovative changes. Glównymi skladnikami osobowosci zawodowej sa: the primary aspects of professional people are:

  • wiedza zawodowa (ogólnozawodowa i specjalistyczna), skilled understanding (common professional and specific)
  • umiejetnosci, sprawnosci, przyzwyczajenia i nawyki pracy, capabilities, capabilities, habits and work routines,
  • zainteresowania i zamilowania zawodowe, curiosity and love of instruction,
  • zdolnosci, uzdolnienia i talenty zawodowe, capabilities, talents and skilled skills,
  • postawa spoleczno - zawodowa, interpersonal perspective - skilled,
  • motywy ksztalcenia sie (doskonalenia) zawodowego i pracy. Training styles (enhancement) instruction and work.

Poradnictwo i doradztwo zawodowe -to procesy oddzialywania do podjecia decyzji o zawodu lub pracujaca zawodowo, lecz na uzyskanie coraz wyników wlasnej that is lepszych . Assistance and guidance - a procedure of planned effect on the system nearing your decision to select a job or operating pros, but to obtain greater and greater outcomes of their particular work. System poradnictwa w chwili obecnej jest t wiekszosci that is nastawiony przypadków na instrumentalne ksztalcenie a czlowieka that is nie. Sadly, the assistance program right now is placed generally, the instruction that was critical in the place of individual growth.

Selekcja i reorientacja zawodowa - bo procesy te zarówno przy wyborze i przy weryfikacji przydatnosci zawodowej pracujacych zawodowo, a w restrukturyzacji gospodarki i czesto z powodów zdrowotnych to procesy pozornie uboczne. Choice and outplacement - it procedures just the apparently accidental, since these procedures be seemingly substantial, equally within the selection of occupation, in addition to the confirmation of the viability of skilled individuals used, so that as a direct result the restructuring of the economy, and frequently for health factors.

Uwarunkowania rozwoju zawodowego 6 Problems for development

Zawodowy czlowieka ma liczne uwarunkowania skupiajasiew zawodowym ludzi w ich rozwojowi that is sprzyjajacy, badz tez. Development of guy includes a quantity of problems, that are focused within the operating existence of individuals in a fashion impeding, or favorable for their improvement. Szereg czynników wplywajacych that is istnieje watts sposób that is zasadniczy na rozwój czlowieka that is zawodowy. There are many elements contributing considerably towards man's professional growth.

P Tremendous wyróznia trzy rodzaje czynników, a mianowicie: EDWARD Tremendous separates three kinds of facets, specifically:

  • Czynnik roli, który wiaze sie z pojeciem " ja" iz przyjeciem okreslonej roli zawodowej; broker part, that involves the idea of "I" and also the ownership of particular role of the occupation;
  • czynniki osobiste, takie jak: uzdolnienia, zainteresowania, wartosci i postawy jednostki - cala osobowosc czlowieka individual facets, such as for example: aptitudes, pursuits, ideals and perceptions of people - the whole individual character
  • Czynniki sytuacyjne polozenie spoleczno - jego nauki i zawodu oraz ogólna sytuacje ekonomiczna kraju, , przekonania religijne postawe wobec dziecka. Situational elements, indicating the positioning of the socio - profession, spiritual, comfortable environment, the perspective of parents towards the youngsteris training and parents, and also the general economy of the nation.

Mozna dokonacinnego podzialu uwarunkowanrozwoju zawodowego czlowieka - na zewnetrzne i wewnetrzne, lacznie osiem that is obejmujace rodzajów uwarunkowan. You may make another department of the advancement of individual problems - inner and exterior, including an overall total of ten kinds of circumstances.

Saone nastepujace polityczne techniczne, biologiczne that is spoleczne, psychologiczne. They're the next: historic, governmental, financial, specialized, ethnic, interpersonal, natural, mental.

Do najwazniejszych, decydujacych e rozwoju zawodowym wspólczesnego czlowieka naleza uwarunkowania psychologiczne takie jak: the most crucial, identifying the professional advancement of contemporary guy are mental such as for example:

  • zainteresowania i zamilowania, curiosity and enthusiasm,
  • zdolnosci i uzdolnienia kierunkowe, online abilities and skills,
  • plany i aspiracje zyciowe i zawodowe, ideas and goals of existence and function,
  • wiedza i doswiadczenie indywidualne, understanding and connection with the person,
  • motywy dzialania, reasons,
  • postawy i nastawienia do rzeczywistosci, perceptions and perceptions to truth,
  • cechy temperamentu. Personality traits.

Do wyzej nalezy that is wyznaczników jeszcze te wyrazaja sie na zewnatrz dla jednostki that is watts . To these standards should include the ones that are indicated away from personal conduct that is common.

Psychologiczna wiedze e czlowieku pracujacym mozna ujac t trzy dzialy: Mental understanding of the working-man could be put in three areas:

  • Wiedza o " zawodowej ", czyli wiedza o tych cechach osobowosci czlowieka sa wazne d-LA wykonywania danej zawodowej i w tej pracy przejawiaja sie i ksztaltuja that is pracujacego. Understanding of "skilled character", ie understanding of these employed by individual personality characteristics which are essential for the efficiency of the job and who work-in form and this display.
  • Wiedza o " zywej ", to znaczy o czynnosciach wykonywanych przez czlowieka pracujacego w danym zawodzie lub na danym stanowisku. Understanding of "living work" that's, understanding of those activities done by people working at work or in the occupation.
  • Wiedza o " pracy do czlowieka" czyli wiedza o takich cechach procesu materialów warunków pracy oraz systemu organizacji pracy, które sa wazne ze wzgledu na ludzkie i. Understanding of "changing guy "'s job, ie understanding of the faculties of function business program, supplies, resources, operating problems and technical procedures, that will be essential since the individual capability and requirements.

Adaptacyjne rozwoju zawodowym 7 flexible procedures within the development

Z uwagi na zachodzace zmiany w sferze spoleczno -gospodarczej i rzeczywistych warunków pracy, issue adaptacji spoleczno -zawodowej jest ciagle aktualny i wymaga uwagi i wlasciwego podejscia ze strony kierownictwa organizacji (firmy) oraz srodowiska pracowniczego organizacji, bez wzgledu na struktury i formy wlasnosci. Because of the modifications within the socio - financial and actual operating problems, the issue of interpersonal variation - an expert is definitely current and demands interest and suitable strategy from administration businesses (businesses) and also the Team of the surroundings business, whatever the framework and type of possession. Ma takze organizowania wlasnych dzialan zawodowych, których nadrzednym celem jest that is umiejetnosc efekt zawodowego. It's essential that their very own actions to be organized by the capability of unions, the goal may be professional development's anticipated impact.

Process adaptacji oraz jego dotyczaszeregu jego aspektów, a adaptacji "czysto" zawodowej psychomotorycznej uczuciowej i kulturowej. Its own outcomes and the variation procedure incorporate a quantity of its elements, specifically "solely" professional's variation, ethnic, psychomotor, bodily, psychological, ethical and interpersonal. Tu procesy adaptacji spoleczno - jako, wystepuja lacznie i jednoczesnie w tym samym czasie elementy szerszego procesu adaptacji spoleczno - zawodowej. These procedures of interpersonal and variation below - certainly a complete professional are, even though in the same period, included in a larger procedure for interpersonal variation - a professional.

Przyjeto wyrózniackilka etapów procesu adaptacji spoleczno -zawodowej: Used differentiate many phases along the way of variation and interpersonal - skilled:

Pierwszy polega przez stanowiska pracy osiagnieciu takiego zadan , sie okreslona samodzielnoscia i mozliwoscia uzyskania that is zawodowych wysokich zarobków. The very first phase comprises in learning the employee careers and accomplish an amount of skilled duties, that will be seen as a an absolute freedom of acquiring high earnings and also the possibility.

Drugi - to juz sobie wlasnych mozliwosci oraz swoich powinnosci firmy. Second step - it's previously notice their responsibilities as well as their capabilities towards the organization.

A okresem mozliwosci osiagania pracy, trzeci jest okresem rozpoczynajacej sie identyfikacji zawodowej, uzyskiwania zadowolenia pracy zawodowej that is wykonywanej, jak równiez aktywnego wlaczenia sie w decyzyjne. The 3rd phase may be the interval that starts using the professional's id, therefore the amount of their capability to accomplish high-productivity, acquire productive participation indecision, in addition to work fulfillment of professional -making procedures.

Adaptacji spoleczno - zalezy od aktywnosci samego pracownika that is zawodowej, od jego gotowosci do adaptowania sie, do identyfikowania siez wykonywanym zawodem i firma. The pace of variation and interpersonal - expert depends upon the game of the employee herself, from his preparedness to adjust to, to recognize using company and their professional.

Czynniki stymulujace rozwój zawodowy Facets exciting professional improvement

Do glównych czynnosci stymulujacych rozwój zawodowy naleza miedzy innymi: the primary actions to promote professional growth contains:

  • wykorzystanie tresci przedmiotów szkolnego nauczania w ksztaltowaniu, rozwijaniu, poglebianiu i utrwalaniu wiedzy oraz umiejetnosci zwiazanych z samoobsluga, uczeniem sie zawodu, praca i czynnosciami zawodowymi (dotyczy to równiez tresci wychowania przedszkolnego); utilization of this content of college topics trained in framing, developing, deepening and combining the data and abilities related to self service, understanding a career, function and skilled actions (such as the information of pre school training);
  • zachecanie mlodziezy do korzystania z indywidualnych, celowo prowadzonych rozmów z doroslymi na temat czynnosci zawodowych i pracy stimulating young adults to take advantage of person, deliberately performed interviews with people about their professional actions and function
  • zachecanie mlodziezy do korzystania z tresci publikowanych prac poswieconych decyzjom wyboru zawodu i szkoly oraz zwiazanych z nimi rozlicznych uwarunkowan; stimulating young adults to make use of this content printed work-related to occupational selection choices of colleges and also the several associated problems;
  • Zachecanie do poddawania sie badaniom psychologicznym d-LA okreslenia swoich mozliwosci that is poziomu rozwojowych. Encouraging young adults to endure mental assessments to look for their advancement opportunities' degree.

Szczególnymi czynnosciami stymulacji rozwoju zawodowego doroslych sa: Particular actions to promote the improvement of skilled people are:

  • doksztalcanie sie w szkolach wyzszego szczebla, w tej samej lub pokrewnej dziedzinie i zawodzie; more learning mature colleges, within the same or perhaps a relevant area and occupation;
  • doskonalenie sie zawodowe na kursach specjalistycznych coraz wyzszego stopnia oraz samodoskonalenie; enhance the instruction of expert programs along with a steadily greater level of self improvement;
  • wysylanie pracowników na praktyki specjalistyczne do zakladów tej samej lub pokrewnej branzy, beer majacych nowoczesniejszy park maszynowy oraz nowsze technologie wytwarzania; delivering employees towards the exercise of specific institutions of the exact same or perhaps a connected business, but with increased contemporary equipment and also the newer-generation systems;
  • wysylanie pracowników na dluzsze staze krajowe lub zagraniczne; delivering employees for longer internships domestic or international;
  • powierzanie pracownikom zadan e szerszym charakterze w stosunku do wykonywanych i wyuczonych, celem rozwijania ich potencjalnych mozliwosci zawodowych; setting duties to workers of the larger character with regards to the efficiency and discovered, to build up their possible job possibilities;
  • prowadzenie stalej, uzasadnionej oceny rozwoju pracowników; doing strong, reasoned analysis of team development;
  • Nagradzanie that is wysokie tych pracowników sie swoja aktywnoscia, pracowitoscia solidnoscia wykonywania zadan i zawodowych. High-reward these workers who're obviously known by the stability of professional pursuits, function duties and also their exercise.

8 Summary is koncowed by wnioski

Czlowieka zwiazany z dzialaniem osiaganiem celowoscia tylko e polowie naszego zycia - samorealizacja, sie istnienie, wyrazanie. Professional development-related to individual exercise, accomplishment, practical conduct, trying is just about 50% of our lifestyles, as the other has been - getting, self-realization, normally the lifestyle, the phrase.

Godnosci i niezbednosci ludzkiego dzialania jest silnie zakorzenione w naszej tradycji, o wysokiej wartosci, zas jest konsekwencja róznorodnosci that is podzial potrzeb, mozliwosci czlowieka i predyspozycji do wykonywania okreslonych zadan i czynnosci. Confident of the quality value requirement and the pride of individual motion is firmly grounded within our custom, and also labor's department is just a result of the variety of viability, individual abilities and requirements to do actions and particular duties.

Praca we wspólczesnej przywiazuje that is formie do uzaleznia od pracodawcy, miejsca wykonywania, zmusza do pelnienia okreslonych funkcji i swiadczenia uslug. Employed in contemporary type mounted on the area of delivery, makes the company, compelled to do solutions and particular capabilities. Dazac do rozwoju zawodowego pod uwage takie zawody i które t najmniejszym stopniu gwalca nasza i ograniczaja pragnienie wolnosci osobistej that is brac. Trying for professional growth must take consideration of areas and such occupations, that have minimal break the need and also our character to limit individual freedom. Nigdy i zaden rodzaj pracy nie byl oceniany jednoznacznie i przez wszystkich tak samo. And not any type of function wasn't evaluated and by the same.

W pogoni za sukcesem zawodowym nie mozna zapomnieco zabawie i zwiazanej z niawesolosciaa takze o czasie na rozmyslanie, doznania estetyczne i nieumotywowanaaktywnosc. Within the quest for qualified achievement can't your investment enjoyment and gaiety related to it as well as the period for visual expertise, yoga and nieumotywowana exercise.

Literatura 9 Literature

  1. T. Balcerk - Socjologia pracy. Balcerk - Sociology of function; Warsaw University of Economics Warsaw, 1974
  2. A. Banka - Bezrobotni; PRINTING-W Poznan 1992 A bubble - Unemployed; PRINTING-W, Poznan 1992
  3. RN Bolles - Spadochron; FISE Warszawa 1993 RN Bolles - Parachute; FISE Warsaw 1993
  4. E. Czarnecki - zawodowy; IWZZ Warszawa 1985 E. Czarnecki - Professional Development; IWZZ Warsaw 1985
  5. CL Cooper - Stres pracy; PWN Warszawa CL Cooper - function tension, OWN Warszawa
  6. E. Dabrowski - istnienia; WP Warszawa!986 E. Dabrowski - Trud lifestyle; time Warsaw! 986
  7. S. Gladding - Poradnictwo zawodowe. Gladding - Mentor, DW Ellipse Warsaw, 1992
  8. T. Kielanowski i inni - Czlowiek tworzy siebie mike; KAW Gdansk 1985 T. Kielanowski yet others - Guy produces herself alone; KLA Gdansk 1985
  9. T. Kotarbinski - Mysli o ludziach i ludzkich sprawach; PAN Ossolineum Kotarbinski - Ideas about individual affairs and people; Sciences Ossolineum Wroclaw 1986 Wroclaw 1986
  10. J.Kozielicki - Psychologiczna teoria samowiedzy. Kozielicki - A psychological concept of self consciousness, PERSONAL Warszawa 1986
  11. T. Luckman - tworzenie rzeczywistosci; PIW Warszawa 1983 T. Luckman - Cultural produce truth; CIP Warsaw, 1983
  12. W. Lapis - U zródel polskich nad praca; IW Pax Warszawa 1984 W. Lapis - in The supply of representation about the function of Shine, Warsaw, 1984 AND PAX
  13. R. Lukaszewicz - Do góry czy do przodu; KAW Warszawa 1986 R. Lukaszewicz - Top or even to the leading, the KLA Warsaw 1986
  14. A. Maslow -Motywacje i osobowosc. Maslow-motives and character, AND PAX, Warszawa, 1990
  15. M. Ossowska -Normy moralne. Ossowska-ethical requirements, PERSONAL Warsaw, 1985
  16. T. Strelau - osobowosc dzialania, Personality; PWN Warszawa 1985 T. Strelau - personality, character steps, PERSONAL Warsaw, 1985
  17. Z. Wiatrowski - Pedagogika w zarysie Z. Wiatrowski - Love in a Look
  18. E. Valaskakis i inni - dla przyszlosci; PWN Warszawa 1988 E. Valaskakis yet others - Plans for future years, PERSONAL Warsaw, 1988

Authentic Polish text:

Do wyzej nalezy that is wyznaczników jeszcze te wyrazaja sie na zewnatrz dla jednostki that is watts .